تبلیغات
وب بچه مثبت - زلزله ناگوار بم
 
چه جور مطالبی را بیشتر دوست دارین






تعداد مطالب :
تعداد نویسندگان :
آخرین بروز رسانی :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
بازدید کل :
آخرین بازدید :

kerman

 
 
نویسنده : صدرالدین حسیبی
تاریخ : شنبه 6 دی 1393
نظرات
 1- مقدمه
در بامداد روز5 دى ماه در ساعت 5 و 28دقیقه و 59 ثانیه به وقت محلى زمین لرزه اى قوى و بسیار ویرانگر در نزدیکى شهرستان بم با قدرت 6.7M = 6.3- به وقوع پیوست.

کانون بیرونى این زمین لرزه در فاصله 290 کیلومترى جنوب شرقى شهرستان کرمان با مختصات, 58.29E N 28.99 بوده است.

این زمین لرزه داراى اثرات بسیار ویرانگرى عمدتا بر شهر بم با جمعیتى در حدود 200000 هزار نفر بوده است.

بطور که این زمین لرزه در زمانى کوتاهتر از 30 ثانیه باعث انهدام70- 80% این شهر گردیده و تاکنون بیش از13000 نفر جان خود را در این فاجعه و مصیبت ملى باخته اند(تا تاریخ 6/10/82).

با این حال به نظر میرسد که تعدادکشته ها که در زیر آواره هاى حاصله از تخریب خانه ها دفن شده اند رقم تلفات را افزایش مى دهد.

اگر چه وقوع زمین لرزه در کشورمان به عنوان یکى از فعال و پویا ترین مناطق دنیا از نظر بلایاى طبیعى چنددن دور از انتظار نیست.

اما آنچه که این واقعه را بسیار غیر منتظره نموده وقوع چنین زمین لرزه مخرب در پیرامون شهرى که بر اساس دادههاى تاریخى موجود در طى هزاره گذشته ظاهرا داراى هیچ گونه حادثه ایى مشابه نبوده است.

وجود یکى از قدیمى ترین بنایى تاریخى کشور یعنى ارگ بم در کنار شهرستان بم که تا پیش از وقوع زمین لرزه حاضر بعنوان مجموعه ایى نسبتا کامل (که توانسته بود دور از بلایاى طبیعى مخرب) همچنان پذیراى بسیارى از علاقه مندان تاریخ و فرهنگ این مرز و بوم باشد را شاید بتوان بعنوان شاهدى بر مطالب فوق در نظر گرفت.

بهرحال زمین لرزه اخیر ارگ باستانى بم را نیز مورد آماج حمله سهمگین خود قرار داده و موجب تخریب 70% این مجموعه شده است.

 

2- جایگاه زمین شناسى ناحیه زلزله زده شهرستان بم براساس نظریه تکتونیک صفحه ایى در اثر تصادم صفحات لیتوسفر قاره ایى عربستان در غرب و اوراسیا در شرق باعث شکل گیرى بخش شرقى کمربند کوهزایى آلپ-هیمالیا شده است.

تصادم این صفحات موجب شده تا کوتاه شدگى بین آنها در دو ناحیه مشخص و شناخته شده یعنى کمربند چین خورده-رانده زاگرس والبرز-کپه داغ (Hessami & Nilfouroshan, in press; Walker & Jackson, 2002) و احتمالا بلوک ایران مرکزى توزیع گردد.

نگاهى به نقش توزیع زمین لرزه هاى رخداده در طى دوره 1964-1990 ناحیه خاورمیانه (نگاه کنید به شکل1 ) بخوبى نشان میدهد که فعالیت لرزه اى حاصل از تصادم اوراسیا و عریستان اساسا در داخل کشورمان یعنى جایى که کمربند هاى کوهزایى فعالى چون البرز و زاگرس و رشته کوههاى شترى و مکران قرار دارند بیشترین رخداد را داشته اند.

 

حضور چندین کمربند کوهزایى جوان و فعال در داخل یک کشور از زمره موارد بسیار نادر در دنیا محسوب میگردد.

متاسفانه این ویژه گى منحصر به فرد در کشورمان موجب شده تا این ناحیه از موقعیت استثنایى در ارتباط با خطرات ناشى از زمین لرزه برخوردار گردد.

مشاهده نقشه جهانى ریسک خطر زمین لرزه بروشنى نشان میدهد که ایران زمین در ناحیه ایى با بالاترین ریسک خطر زمین لرزه قرار دارد.

 

خوشبختانه عیلرغم زمین لرزه هاى فراوان در این بخش از خاورمیانه هنور سهم قابل توجهى از دگر شکلى که در ایران در حال منزل کردن است به صورت غیر لرزه اى(aseismic) مستهلک مى شود(Jackson & McKenzie, 1988).

با این وجود همان سهم کوچک که در طى دگرشکلى شکننده بصورت لرزه اى (Seismic) آزاد مى شود تا کنون باعث تلفات انسانى بسیار زیادى در کشورمان شده است.

ایران مرکزى بخش بالاآمده و نسبتا مسطحى است که در پیرامون خود داراى کمربند افیولیتى بصورت حلقه ایى است(Stocklin, 1968; Berberian & King, 1981; Davoudzadeh, 1990) که آنرا به مثابه یک ناحیه یکپارچه مى نمایاند.

اما در حقیقت این ناحیه متشکل از چندین بلوک مجزا و منفرد با ابعاد متفاوت است. در میان این بلوک هاى بلوک لوت داراى اندازه اى بزرگتر بوده و بصورت یک پهنه ساختارى با روند شمالى-جنوبى در شرق کشور و خرده قاره ایران مرکزى قرار دارد.

بنظر مى رسد که بلوک لوت از نظر زمین شناسى یک ناحیه پایدار و صلب مى باشد که بطور جانبى توسط گسله هاى شمالى - جنوبى احاطه شده است.

شواهد لرزه ایى به روشنى نشان میدهد که گسله هاى پیرامون بلوک لوت بسیار فعال اند.

ایستگاههاى لرزه نگارى موجود در کشور در سال جارى نشان دادند که زمین لرزه هاى متعددى در پیرامون این بلوک رخداده است که به عنوان مثال مى توان از زمین لرزه تیرماه و زمین لرزه 30 مرداد 1382 هجرى شمسى ( درساعت 22 و 10 دقیقه و 16 ثانیه به وقت محلى) با بزرگى 5/5 و عمق کانونى 15 کیلو متر را نام برد.

براساس گزارش هاى منتشرشده کشورى در اثر این زمین لرزه ها یک نفر کشته و 25 نفر نیز زخمى و بیش از 6000 از واحدهاى مسکونى تخریب شدند.

اگر چه این زمین لرزه خسارات مالى و انسانى چندانى نداشته است ولى بخوبى بیانگر فعل بودن گسله هاى ناحیه بوده است.
شهرستان بم از جمله مناطق جمعیتى در جنوب شرق کشور است که در حاشیه غربى بلوک لوت قرار دارد.
 

این شهر بر روى یکى از گسله هاى شمالى- جنوبى قرار دارد که بنام گسله جوان بم نامیده مى شود.

طول این گسله در مطالعات اولیه حدود 65 کیلومترتعیین شدBerberian, 1976) ).   

این گسله از فاصله 3-4 کیلومترى شرق شهرستان بم و از روستاى قلعه زنگى عبور کرده و رسوبات جوان کواترنرى و حتى هولوسن را قطع مى کند.

تصویرشماره 3 شهرستان بم و گسله آن را نشان میدهد که با روندى شمالى- جنوبى نهشته هاى جوان و آبرفتى ناحیه را قطع کرده و به نظر میرسد بخش غربى بلوک گسله بم بالا آمده است.

براساس اطلاعات منتشره به نظر میرسد که مکانیسم کانونى این زمین لرزه از نوع امتدا لغز راست گرد بوده و داراى مولفه کوچک شیب لغز (احتمالا فشارى) نیز مى باشد.

این نتایج باسایر اطاعات حاصله از سایر زمین لرزه ها ه در گذشته در امتداد مرزهاى بلوک لوت رخ داده اند طابق خوبى را نشان میدهد. شکل 4 نمایانگر تعدادى از سازوکار هاى کانونى براى زمین لرزه هاى گذشته در پیرامون منطقه مورد بررسى مى باشد.

مقایسه این سازوکارهاى کانونى با آنچه که تا اکنون براى زمین لرزه 5 دى ماه گزارش گردیده نشان مى هد این ناحیه از ایران مرکزى از نظر ساختارى داراى سازوکار ترکیبى متشکل از حرکات امتداد لغز و فشارى شیب لغز است


می توانید دیدگاه خود را بنویسید
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
 
 
سلام من صدرالدین حسیبی مدیر این وبلاگ هستم من سعی میکنم تو این وبلاگ به مطالبی همچون کرمان شناسی و شعر و متون طنز و عجایب جهان و نجوم بپردازم امید وارم با یاری شما دوستان عزیز بنده حقیر به فعالیتم در این وبلاگ ادامه دهم

صدرالدین حسیبی